عید نوروز در کشور آذربایجان

نوروز در آذربایجان چگونه برگزار می‌شود؟ نوروز در آذربایجان، علی‌رغم جدایی سیاسی دویست سال پیش با امضای معاهده‌های گلستان و ترکمانچای، همچنان با شور و اشتیاق جشن گرفته می‌شود و نمادی از پیوند فرهنگی عمیق میان ایران و آذربایجان است. امروزه، با وجود استقلال جمهوری آذربایجان، مردم این کشور همچنان این سنت کهن را گرامی می‌دارند. در ادامه این مقاله از قاصدک 24 با نوروز در آذربایجان بیشتر آشنا خواهید شد.

جشن نوروز در جمهوری آذربایجان

برای برگزاری جشن نوروز در آذربایجان چندین روایت وجود دارد که در ادامه آنها را توضیح خواهیم داد.

1. روایت اول: سیاوش، پسر کیکاووس، به سرزمین افراسیاب سفر کرد و مورد استقبال گرم او قرار گرفت. افراسیاب به قدری مجذوب سیاوش شد که دخترش را به ازدواج او درآورد. سیاوش به یاد این سفر، دیواری در بخارا بنا کرد. اما این دوستی پایدار نبود و حسادت دشمنان باعث مرگ سیاوش شد. افراسیاب دستور داد جنازه سیاوش را روی دیوار بخارا قرار دهند. زرتشتیان که از مرگ او خشمگین بودند، جسدش را برداشته و در «قدمگاه» دفن کردند. از آن پس، سوگنامه‌های بسیاری در وصف سیاوش سروده شد. زرتشتیان روز دفن سیاوش را «نوروز» نامیدند.
2. روایت دوم: از دیرباز آذری‌ها نوروز را موعد گردش زمین به دور خورشید، تغییر فصل و شروع فصل جدیدی از کار و تلاش در مزارع می‌دانند، به باور مردم آذربایجان با آمدن نوروز حکمرانان دست از جنگ برمی‌داشتند، پیمان‌های صلح‌ها به امضا می‌رسید و زندانیان آزاد می‌شدند.

خوب است بدانید کشور آذربایجان، مشابه بسیاری از کشورهای آسیای مرکزی، برای مدتی طولانی از برگزاری جشن نوروز محروم بود. در دوران حاکمیت شوروی، نوروز به طور مخفیانه و غیررسمی برگزار می‌شد و گاهی حتی ممنوع بود.

در دوران حاکمیت شوروی، نوروز به طور مخفیانه و غیررسمی برگزار می‌شد.

اما پس از فروپاشی شوروی، نوروز در آذربایجان به عنوان یک سنت رسمی پذیرفته شده است. طبق قانون کار مصوب سال ۲۰۰۶، کارگران در این کشور ۵ روز تعطیل رسمی هستند، که با توجه به این میزان تعطیلی، آذربایجان پس از ایران، بیشترین تعطیلات نوروزی را دارد.

آداب و رسوم مردم کشور آذربایجان در هنگام نوروز چیست؟

با توجه به اینکه مردم آذربایجان برای عید نوروز ارزش بسیاری قائل هستند به همین خاطر مراسمات زیادی در آستانه نوروز دارند. مردم این کشور با شور و شوق خاصی به استقبال از بهار و عید نوروز می‌روند و با خانه‌تکونی و خریدن لباس‌های نو و کاشتن سبزه این عید بزرگ را جشن می‌گیرند.

چهارشنبه‌های آخر سال در آذربایجان

مردم آذربایجان و باکو سه‌شنبه شب آخر سال که اصطلاحا به آن چهارشنبه آخشامی می‌گویند به استقبال عید نوروز می‌روند و در این روز آتش روشن می‌کنند. چهارشنبه‌های آذربایجان بر پایه چهار عنصر شکل گرفته است، آنها بر این باورند که وقتی آتش روشن می‌کنند باد آنها را بر کوه‌ها برده و برف کوه‌ها آب می‌شود و در دشت‌ها و مراتع جاری شده و به خاک جانی دوباره می‌دهد و رویش سبز زندگی آغاز می‌شود.

• چهارشنبه آب
• چهارشنبه آتش
• چهارشنبه خاک
• چهارشنبه باد

چهارشنبه‌های آذربایجان بر پایه چهار عنصر آب، آتش، باد و خاک شکل گرفته است.

آتش‌بازی

آتش‌بازی یکی از آیین‌های محبوب در میان آذری‌هاست که از گذشته به آن پایبند بوده‌اند. مردم آذربایجان به قدرت پاکسازی آتش معتقدند. در نظر آن‌ها آتش مظهر بقاست و گرمای زندگی و غذا برای مردم به همراه دارد. از همین رو همواره در آذربایجان، آتش نوروز حتما باید از جای مقدسی آورده شود.

امروزه مشعل آتشگاه مقدس زرتشتیان آتشگان به میدان مرکزی سوراخانی آورده می‌شود تا در آتش‌بازی‌های روز عید به کار گرفته شود. در این ایام افراد زیادی با تور باکو خود را به این کشور می‌رسانند تا در این مراسم جذاب و پرشور شرکت کنند.

نمایش پهلوانان

برگزاری نمایش ورزشکاران یا پهلوانان هم جلوه دیگری از رسوم مردم آذربایجان در هنگام نوروز است. وزنه‌برداری و کشتی‌گیری از جمله ورزش‌هایی است که آذری‌ها در روز نوروز به آن می‌پردازند.

وزنه‌برداری و کشتی‌گیری از جمله ورزش‌هایی است که آذری‌ها در روز نوروز به آن می‌پردازند.

به باور آذری زبان‌ها؛ وقتی زمستان می‌آید، گویی بدن‌ها منجمد است، حتی وزنه‌ها نیز سنگین‌تر به نظر می‌آیند و تلاش بیشتری برای بلند کردنشان لازم است. با آمدن نوروز خونی تازه در رگ‌های مردم شروع به جوشیدن می‌کند. ما بر زمستان غلبه می‌کنیم و بهار را به جای آن می‌نشانیم.

گولاخ فالی

یکی از جالب‌ترین رسوم مردم کشور آذربایجان در نوروز فالگوش ایستادن است. زنان جوان در پشت درهای بسته فالگوش می‌ایستند. برای مثال اگر کسی در مورد ازدواج صحبت کند به این معنی است که زن جوانی که پشت در فالگوش ایستاده در سال جدید ازدواج خواهد کرد. یا اگر هر چیز مثبتی بشنود اتفاق خواهد افتاد.

از همین رو شما تنها مجاز به گفتن چیزهای مثبت هستید. بر مبنای این باور قدیمی حتی یک کلمه می‌تواند سرنوشت کسی را که دارد پنهانی و از پشت درهای بسته به این حرف‌ها گوش می‌دهد تغییر دهد.

پاپاق آتماق

یک آیین نوروزی دیگر در آذربایجان این است که بچه‌ها، همسایه‌ها و اقوام کلاه‌های خود را زیر در میزبان می‌اندازند. صاحبخانه کلاه را برداشته، با هدیه پر می‌کند و آن را به صاحبش برمی‌گرداند. این کار یک معنی دارد و آن این است که مردم شادی و خوشی‌های خود را با خانواده‌های فقیرتر به اشتراک می‌گذارند. در برخی جاهای آذربایجان مردان لباس زنان و زنان نیز لباس مردان را به تن می‌کنند وارد خانه می‌شوند و هدیه جمع می‌کنند.

کاسا کچل

در دل کوچه‌ها و خیابان‌ها، نوای شادمانی بهار با نماد کوزه (کاسا) و زمستان با نماد کچل، در رقصی پرشور و رجزخوانی گونه در هم می‌آمیزد. کوزه، با جامه سبز بهاری‌اش، نمادی از سرزندگی و رویش است و کچل، با قامتی که نشان از خشکی و بی‌طراوتی زمستان دارد، جامه آبی به تن کرده است.

کوزه با جامه سبز نماد رویش و کچل با جامه آبی نماد خشکی زمستان است.

این دو، با حرکات نمایشی و گام‌های موزون، شور و هیجان را در میان تماشاگران برمی‌انگیزند و صدای تشویق و دست‌زدن‌ها، پژواک شادی این جشن خیابانی را طنین‌انداز می‌کند. شما هم اگر دوست دارید این نمایش جذاب را از نزدیک تماشا کنید با دریافت ویزای باکو به این کشور سفر کنید.

هفت‌سین در آذربایجان

سفره هفت‌سین در جمهوری آذربایجان از هفت عنصری که نامشان با حرف سین شروع می‌شود، تشکیل شده ‌است. با این تفاوت که اسامی بر اساس نام آن‌ها در ترکی آذربایجانی انتخاب می‌شوند. البته این تفاوت چندان تغییری در سفره ایجاد نمی‌کند؛ چرا که اسامی بیشتر این عناصر فارسی است. ضمن اینکه این سفره در مناطق مختلف آذربایجان به صورت‌های مختلفی تهیه می‌شود.

سفره هفت‌سین در آذربایجان

1. سوماق، نشانه آفتاب
2. سکه، نشانه شانس
3. سمنو، شیرینی، برکت و حاصلخیزی
4. سبزه، خلوص و خوشبختی
5. ساری کوک (زردچوبه)، شیرینی زندگی
6. سوُت (شیر)، سلامتی و زیبایی
7. سو (آب)، تولد تازه و زندگی

البته ممکن است به جای زردچوبه و شیر از سرکه و ساریمساق (سیر) نیز استفاده گردد. علاوه بر این در سفره آینه‌ای را که دور آن رنگ‌آمیزی شده است هم قرار می‌دهند.

رنگ‌آمیزی تخم‌مرغ

یک آیین مردم آذربایجان در عید نوروز که البته در ایران نیز مرسوم است، رنگ‌آمیزی تخم‌مرغ است. در آذربایجان تخم‌مرغ‌ها معمولا به رنگ قرمز رنگ‌آمیزی می‌شوند؛ چرا که رنگ قرمز نماد تمایل انسان برای زیستن در خوشی است. تخم‌مرغ، هم‌چنین نماد انتقال از مردگی و رخوت به زایش و نو شدن است.

در آذربایجان تخم‌مرغ را به رنگ قرمز که نماد تمایل انسان برای زیستن در خوشی است، رنگ می‌کنند.

فال‌گیری دختران جوان

فال‌گیری هم یکی از کارهایی است که دختران جوان در شب نوروز انجام می‌دهند. در یک دورهمی سرگرم‌کننده دختران یک حلقه ازدواج، یک لیوان آب و تار موی دختری را که می‌خواهد فالش گفته شود، تهیه می‌کنند.

ضمن‌اینکه هر کسی فقط یک‌بار می‌تواند شانس خود را امتحان کند. آن‌ها حلقه ازدواج را از تار مو آویزان می‌کنند و آن را بالای لیوان نگه می‌دارند. هر تعداد که حلقه به لیوان برخورد کند نشان دهنده سنی است که دختر در آن سن ازدواج خواهد کرد.

شیرینی‌های نوروزی در آذربایجان

آذری‌ها نیز مثل تمام مردم دنیا که نوروز را جشن می‌گیرند، شیرینی را با نوروز خود پیوند زده‌اند و شیرینی‌ها و دسرهای خوشمزه‌ای را برای عید نوروز تهیه می‌کنند. در سفر به باکو از خرید این شیرینی‌های لذیذ غافل نشوید.

شکر بورا آذربایجان

یکی از شیرینی‌های محبوب که آذری‌ها آن را «ملکه سفره نوروز» می‌نامند، شِکِربورا است. کلوچه‌ای به شکل نیمه ماه که تداعی‌کننده زبانه آتش نیز هست و در واقع چیزی شبیه به قطاب ایرانی است. اما به باور مردم آذربایجان مواد لازم برای ساخت این شیرینی خوشمزه، گرمای قلب و صبوری است؛ چرا که درست کردن این شیرینی‌ها زمان زیادی لازم دارد.

باقلوای آذربایجان

پاخلوا (pakhlava) یا همان باقلوا مهم‌ترین نماد شیرینی نوروز در کشور آذربایجان است که هم سمبل برابری و هم نوآوری است. علاوه بر این پاخلوا در میان مردم این خطه نشانی از زن نیز هست و دانه روغنی درون آن (گردو یا بادام)  تولد و زایش را به ذهن متبادر می‌کند.

باخلوا همان باقلوا مهم‌ترین نماد شیرینی نوروز در کشور آذربایجان است.

یک باور جالب دیگر در مورد این شیرینی شکل لوزی آن است. مردم آذربایجان معتقدند که موسیقی محلی آذربایجان که به آن موسیقی مقامی گفته می‌شود در دستگاه موسیقایی شکل لوزی دارد. موسیقی مقامی هم نماد زن است و به همین دلیل است که در طول نوروز بسیار محبوب است.

جمع‌بندی

حال که با مراسم عید نوروز در آذربایجان آشنا شدید؛ می‌توانید برای خرید بلیط هواپیما آذربایجان در عید نوروز به این کشور سفر کرده و ضمن بازدید از جاهای دیدنی و تفریحی آن با آداب و رسوم آنجا نیز از نزدیک آشنا شوید.

برای دریافت آسان تمامی خدمات سفر، می‌توانید به اپلیکیشن قاصدک 24 متعلق به شرکت فرش تا عرش قاصدک کارمانیا مراجعه کنید. هم‌چنین، در هر ساعت از شبانه‌روز می‌توانید با تیم پشتیبانی این سایت به شماره 02175269 تماس بگیرید.

سوالات متداول درباره نوروز در آذربایجان