رعد و برق با هواپیما چه می‌کند؟

تماشای برخورد صاعقه به هواپیما در ارتفاع بالا می‌تواند برای مسافران وحشت‌آور باشد، اما برای خلبان‌ها و کارشناسان هوانوردی اتفاقی معمولی است. اگرچه صاعقه در کشورهای پر رعد و برق شایع است، برخورد آن با هواپیماهای مسافری بسیار نادر و معمولاً بی‌خطر است. با این وجود ممکن است برای شما جالب باشد که بخواهید بدانید در هنگام برخورد صاعقه با هواپیما دقیقا چه اتفاقی می افتد. به همین منظور ادامه این مطلب را در قاصدک 24 دنبال کنید.

با برخورد صاعقه به هواپیما چه اتفاقی می‌افتد؟

برخورد صاعقه با هواپیما هرچند نادر است، اما سوالات زیادی درباره ایمنی پرواز ایجاد می‌کند. در ادامه مقاله به بررسی آن پرداخته شده است.

احتمال برخورد و نحوه رخداد آن

تخمین زده می‌شود که به طور متوسط هر پرواز مسافری در آمریکا سالانه حداقل یک بار مورد برخورد صاعقه قرار می‌گیرد. در حقیقت، هواپیما هنگام عبور از مناطقی با ابرهای پر بار الکتریکی، خود می‌تواند موجب ایجاد صاعقه شود. در این شرایط، نور صاعقه در هواپیما شکل گرفته و در جهت‌های مختلف گسترش پیدا می‌کند.

هواپیما در عبور از ابرهای پر بار، خود جرقه صاعقه می‌زند.

هواپیماهای شخصی و تجاری کوچک‌تر به دلیل اندازه کمتر و توانایی اجتناب از مناطق پرخطر، کمتر مورد اصابت صاعقه قرار می‌گیرند. آخرین حادثه جدی هواپیمای مسافری ناشی از برخورد صاعقه در آمریکا مربوط به سال ۱۹۶۷ بود که صاعقه باعث انفجار باک سوخت شد.

تجربه، ایمنی و تکنیک‌های محافظتی

از آن زمان تا کنون، تجربیات زیادی درباره تأثیر صاعقه بر هواپیما جمع‌آوری شده است. این تجربیات باعث بهبود تکنیک‌های محافظتی و ایمنی هواپیماها شده‌اند. امروزه هواپیماها مجموعه کاملی از تست‌های صاعقه را پشت سر می‌گذارند تا ایمنی آن‌ها تضمین شود و حتی مسافرانی که ترس از پرواز دارند نیز بتوانند با خیال راحت پرواز کنند.

کدام بخش‌های هواپیما در مقابل صاعقه آسیب‌پذیر هستند؟

با وجود ایمنی بالای هواپیماها، برخی بخش‌ها در برخورد با صاعقه حساس‌تر هستند و نیاز به محافظت ویژه دارند. در ادامه بیشتر با این بخش‌ها آشنا خواهید شد.

پیشنهاد خواندنی:  آشنایی کامل با کمربند ایمنی هواپیما

برخورد صاعقه با بدنه و نحوه هدایت جریان

هر چند مسافران و خدمه هنگام برخورد صاعقه نوری می‌بینند و صدایی می‌شنوند، اقدامات حفاظتی و طراحی بدنه مانع وقوع حادثه جدی می‌شوند. صاعقه معمولاً ابتدا به دماغه یا نوک بال هواپیما برخورد کرده و سپس جریان خود را از طریق پوسته بیرونی عبور می‌دهد و از دم خارج می‌شود.

صاعقه معمولاً ابتدا به دماغه یا نوک بال هواپیما برخورد می‌کند سپس از دم خارج می‌شود.

بدنه بیشتر هواپیماها از آلومینیوم ساخته شده که رسانای خوبی برای جریان برق است، و در هواپیماهای مدرن مانند بوئینگ 787 و ایرباس ای 350 از مواد کامپوزیت با لایه‌های رسانا برای هدایت جریان استفاده می‌شود.

تجهیزات حساس و تأثیرات غیرمستقیم صاعقه

هواپیماهای جدید دارای کابل‌ها، کامپیوترها و تجهیزات پروازی متعددی هستند که ممکن است نسبت به جریان برق حساس باشند. جریان صاعقه از بدنه می‌تواند ولتاژ را به این تجهیزات منتقل کند، که به آن «تأثیرات غیرمستقیم صاعقه» گفته می‌شود. مهندسین پرواز با سیستم‌های حفاظتی و دستگاه‌های مقابله با فشار، از بروز هرگونه آسیب به تجهیزات حیاتی جلوگیری می‌کنند.

پیشنهاد خواندنی:   جعبه سیاه هواپیما چیست و چرا اهمیت دارد؟

سیستم سوخت و موتورها

یکی از بخش‌های بسیار حساس، سیستم سوخت است که هر جرقه‌ای در آن می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد. به همین دلیل، پوسته مخازن سوخت، بست‌ها، اتصالات، خطوط سوخت و موتورها مقاوم‌سازی شده‌اند و سوخت‌های جدیدی با بخارهای انفجاری کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند تا امنیت کامل برقرار شود.

پوشش رادار و آنتن‌ها

پوشش پلاستیکی آنتن رادار (radome) رسانا نیست و برای محافظت از آن، نوارهای منحرف‌کننده جریان صاعقه (diverter strips) تعبیه شده‌اند. این نوارها مانند صاعقه‌گیر روی ساختمان عمل کرده و جریان را از پوشش پلاستیکی عبور می‌دهند، بدون آنکه رادار یا تجهیزات پروازی آسیب ببینند.

پوشش پلاستیکی آنتن رادار رسانا نیست و برای ایمنی، نوارهایی جریان صاعقه را هدایت می‌کنند.

هواپیماهای کوچک و خصوصی

پیشتر در مطلب آیا هواپیما در شرایط بد جوی پرواز می کند، اشاره کردیم که هواپیماهای خصوصی باید از پرواز در مسیر یا نزدیکی طوفان خودداری کنند. هواپیماهای کوچک و شخصی معمولاً از روکش آلومینیوم ساخته شده‌اند و کنترل پروازی و موتور کامپیوتری پیچیده ندارند، بنابراین کمتر آسیب‌پذیر هستند.

با این حال، گزارش‌های متعددی وجود دارد که نوک بال‌ها، پروانه‌ها و چراغ‌های ناوبری ممکن است در شرایط بد جوی یا عبور نزدیک از طوفان‌ها دچار خسارت اندک شوند.

توصیه‌ها برای خلبانان هواپیماهای کامپوزیت

خلبانان هواپیماهای ساخته شده از کامپوزیت یا فایبرگلاس محافظت نشده باید از پرواز در نزدیکی طوفان‌های رعد و برق یا توده‌های ابری دارای بار الکتریکی اجتناب کنند، زیرا این هواپیماها در صورت برخورد صاعقه ممکن است آسیب ببینند. آزمایش‌ها نشان می‌دهند که پنل‌های کامپوزیت محافظت نشده نسبت به جریان‌های الکتریکی حساس هستند و رعایت فاصله ایمنی از نواحی پرخطر ضروری است.

جمع‌بندی
برخورد صاعقه به هواپیما در بیشتر موارد مشکلی جدی ایجاد نمی‌کند و مسافران نباید نگرانی داشته باشند؛ هواپیماها پس از فرود بررسی می‌شوند تا تمامی اقدامات ایمنی انجام شده و اطمینان حاصل شود.

برای خرید بلیط هواپیما با توجه به مسیر خود، هم‌اکنون لیست و مشخصات پروازهای داخلی و خارجی را در سایت قاصدک 24، متعلق به شرکت فرش تا عرش قاصدک کارمانیا بررسی کنید. پشتیبانی شبانه‌روزی با شماره تماس 02175269 همراه شما خواهد بود تا تجربه‌ای راحت و بدون دغدغه داشته باشید.

سوالات متداول درباره رعد و برق با هواپیما چه می‌کند؟