هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟- قاصدک 24

امتیاز دهید:
11 کاربر امتیاز داده اند | امتیاز: 3.9 از 5 هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟- قاصدک 24

سفر هوایی از پا گذاشتن به داخل هواپیما آغاز شده و با بیرون رفتن از آن پایان می پذیرد. بسیاری از ما حتی شناختی از هواپیمایی که با آن پرواز می کنیم، نداریم. نوع هواپیما اعم از بوئینگ یا ایرباس یا سایر، در پرواز ما تأثیر مهمی دارند. اما شناخت اینکه هواپیماها در آشیانه خود چه می کنند یا بعد از بازنشستگی به کجا می روند، تنها برای علاقه مندان به این غول های آهنی یا آدم های کنجکاو جذابیت دارد. در این مطلب قصد داریم پیرامون بازرسی های معمول هواپیماها با شما سخن بگوییم. با قاصدک 24 همراه شوید.


چک های تعمیر و نگهداری هواپیما چه هستند؟


چک های نگهداری هواپیما بازرسی های دوره ای هستند که باید پس از گذشت یک مدت زمان مشخص یا مدت استفاده، روی تمام هواپیماهای تجاری یا غیر تجاری به انجام برسند. هواپیماهای نظامی به طور معمول از برنامه های نگهداری خاصی پیروی می کنند که ممکن است هیچ شباهتی هم به برنامه های پروازهای تجاری و غیر نظامی نداشته باشد. قابل ذکر است که شرکت های هوایی و دیگر متصدیان تجاری هواپیماهای بزرگ یا هواپیماهایی که با توربین کار می کنند، برنامه های بازرسی منظمی دارند که در نهایت باید به تأیید اداره هوانوردی فدرال در آمریکا یا دیگر نهادهای مسئول مانند آژانس امنیت پرواز اروپا برسد.

این نکته را باید بدانید که هر متصدی و نهاد بازرسی کننده این برنامه بازرسی را در چارچوب مشخصات عملیاتی ویژه خود انجام می دهد که به آن OpSpecs گفته می شود. برنامه بازرسی نیز شامل بازرسی های روزمره و نیز بازرسی های مفصل تر می شود.

هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟
شرکت های هوایی و نیز نهادهای مرتبط پروازی معمولا از بازرسی های مفصل تحت عنوان چک یاد می کنند که در سه مرحله اتفاق می افتد: A چک، B چک، C چک و D چک. چک های اِی و بی چک های سبک تری هستند؛ این در حالیست که چک های سی و دی چک های سنگین تری به شمار می روند. نهادها و متصدیان هواپیما همچنین می توانند برخی چک ها را با استفاده از امکانات موجود خود انجام دهند، اما اغلب چک ها و به ویژه چک های سنگین تر در شرکت های تخصصی تعمیر و نگهداری به انجام می رسند.


آشنایی با چک های هواپیماها


همانطور که گفتیم چهار نوع چک اعم از سبک و سنگین بر روی هواپیماها انجام می شود. این چک ها عبارتند از:

A چک: این نوع چک به طور تقریبی پس از 600-400 ساعت پرواز یا 300-200 سیکل پروازی روی هواپیماها انجام می شود (هر نشست و برخاست هواپیما یک سیکل نامیده می شود). البته این موضوع به نوع هواپیما نیز بستگی دارد. این نوع چک به 50 تا 70 ساعت کار انسانی نیاز داشته و به طور معمول در روی زمین یا در یک آشیانه و در مدت حداقل 10 ساعت انجام می گیرد. این نکته را هم باید افزود که انجام چک اِی با توجه به نوع هواپیما، تعداد سیکل یا تعداد ساعت های پرواز از زمان آخرین چک بستگی دارد. اگر پیش شرط های خاصی رعایت شود، ایرلاین می تواند پروسه چک را به تأخیر بیندازد.

هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟
B چک: بی چک یا چک نوع دوم معمولا هر 6 تا 8 ماه اتفاق می افتد. این نوع چک نیز با توجه به نوع هواپیما به 180-160 ساعت کار انسانی نیاز دارد و به طور نرمال در عرض یک تا سه روز در آشیانه یک فرودگاه انجام می شود. پروسه ای که در چک اِی در مورد آن سخن گفتیم در چک نوع بی هم اتفاق می افتد. با این حال چک های اِی متوالی مانند چک های A1 تا A10 در چک بی گنجانده شده و تمام موارد چک بی را کامل می کنند.

C چک: این نوع چک نیز به طور تقریبی هر 24-20 ماه یا طی شدن تعداد مشخصی ساعت پرواز یا طبق تعریف کارخانه سازنده هواپیما به انجام می رسد. چک نوع سی در مقایسه با چک بی گسترده تر بوده و نیازمند بازرسی اجزای بیشتری از یک هواپیماست. در این نوع چک هواپیما برای مدتی از سرویس خارج شده و تا زمان تکمیل بازرسی نباید از محل خارج شود. علاوه بر این فضای بیشتری یز نسبت به چک های نوع اول و دوم مورد نیاز است. از این رو معمولا در یک پایگاه نگهداری و درون آشیانه اتفاق می افتد. زمان مورد نیاز برای تکمیل این پروسه نیز بین یک تا دو هفته است و چیزی در حدود 6 هزار ساعت کار انسانی می طلبد.

هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟
3C چک: برخی از متصدیان نوع خاصی از چک را که تحت عنوان 3C چک یا توقف متوسط Intermediate Layover شناخته می شود، انجام می دهند. این نوع چک معمولا شامل نگهداری های ساختاری سبکی مانند چک زنگ زدگی یا تحلیل رفتن و یا قسمت های خاص حمل بار در هواپیماها می شود. چک نوع سی همچنین می تواند فرصتی برای بهبود امکانات کابین از قبیل صندلی های جدید، سیستم های سرگرمی و فرش کف آن باشد که در غیر اینصورت هواپیما برای مدت قابل توجهی بدون نیاز به بازرسی خارج از سرویس قرار می گیرد.

هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟
D چک: دی چک که گاهی با نام HMV شناخته می شود، جامع ترین و محبوب ترین چک هواپیما به شمار می رود و هر 10-6 سال اتفاق می افتد. این نوع چک کمابیش روی کل هواپیما انجام می شود. حتی برای بازرسی های بیشتر روی بدنه آهنی هواپیما ممکن است نیاز به زدودن رنگ هواپیما نیز وجود داشته باشد. چنین بازرسی به چیزی در حدود 50 هزار ساعت کار انسانی و نیز دو ماه زمان نیاز داشته که البته به هواپیما و تعداد تکنیسین های درگیر در کار نیز بستگی دارد. علاوه بر این، فضای مورد نیاز برای بازرسی نوع دی بیشتر بوده و باید در یک پایگاه نگهداری مناسب به انجام برسد.
الزامات و نیز تلاش های به کار رفته در این نوع چک آن را به یکی از وسیع ترین بازرسی های هواپیما بدل کرده که میلیون ها دلار نیز هزینه روی دست متصدیان آن می گذارد.هزینه و ماهیت دی چک باعث شده تا بیشتر ایرلاین ها به ویژه آنها که از ناوگان بزرگی برخوردار هستند، که از چند سال پیشتر انجام آن را برنامه ریزی کنند. اغلب نیز هواپیمای قدیمی تری که از ناوگان یک شرکت هوایی کنار گذاشته می شود، تا زمان رسیدن به دی چک بعدی در انبار ذخیره می شود. به طور متوسط نیز یک هواپیما تا قبل از بازنشستگی دو یا سه بار مورد بازرسی نوع دی قرار می گیرد.

هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟
چک نگهداری از خط (Line Maintenance): این نوع چک نیز به بازرسی از بخش هایی نظیر چرخ ها، ترمزها و سطوح مایعی چون روغن و هیدرولیک می پردازد و در طول چک های ترانزیتی انجام می شود. به علاوه این نوع چک به ما می گوید که یک هواپیما به چه نوع تعمیری نیاز دارد. بیشتر هواپیماها 12 ساعت در هفته از این نوع بازرسی ها عبور می کنند.


امکانات لازم برای انجام چک های هواپیما


بدون تردید برای انجام پروسه بزرگی چون چک های هواپیما به امکانات خاصی نیاز است. این امکانات را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

سازمان مربوطه باید تضمین کند که بخش های کاری مناسب برای عملیات نگهداری در دسترس باشند. تمیزی مکان نیز باید به گونه ای باشد که تأثیر نامطلوبی روی هواپیمایی که در حال تعمیر یا نگهداری است، ایجاد نشود. به علاوه کارایی نیروهای نگهداری نیز نباید تحت تأثیر آلودگی محیط مخدوش شود. هر گونه ناهماهنگی در فراهم کردن امکانات به سازمان مسئول گزارش خواهد شد.

امکانات و شرایط مناسب برای ذخیره و انبار کردن امن و مطمئن ابزارها، مواد، اجزا و تجهیزات یک هواپیما باید تهیه شود. در حقیقت این شرایط باعث خواهد شد که تفکیک بخش های قابل سرویس هواپیما از بخش ها و تجهیزات غیر قابل سرویس آسان تر باشد. شرایط فوق باید با ضوابط و اصول کارخانه سازنده هماهنگ باشد.

اگرچه برای انجام برخی بازرسی ها مانند Line Maintenance نیازی به بودن هواپیما در آشیانه نیست، بخش های کار و محیط انجام کار باید به گونه ای باشد که مراحل انجام کار بازرسی بدون هیچ گونه دخالت افراد و نیز تأثیرات نامطلوب به انجام برسد.
سازمان مربوطه باید از پرسنل آموزش دیده برای انجام مراحل بازرسی استفاده کرده و این موضوع را تضمین کند که این افراد درک کافی از هواپیما یا اجزای آن داشته باشند.

هواپیماها در بوته آزمایش؛ چک های دوره ای هواپیما چه هستند؟

ابزارها و تجهیزات به ویژه ابزار تست و اندازه گیری به طور متناوب باید کنترل، نگهداری و سنجش شود تا صحت و قابلیت سرویس آنها مورد تأیید قرار بگیرد. چنین اقداماتی در حوزه کنترل و نگهداری در یک تناوب زمانی و هماهنگ با صحت و نیز قابلیت سرویس ابزارها به انجام می رسند.


سازمان های مسئول انجام چک های هواپیما


نگهداری و مراقبت از هواپیماها نیاز به ضوابط مشخصی دارد. چرا که کوچک ترین لغزش در انجام آن می توان منجر به سقوط یک هواپیما با خسارات جانی جبران ناپذیر شود. از همین رو سازمان بین المللی هوانوردی غیر نظامی ICAO استانداردهای جهانی را معین کرده که توسط اعضای منطقه ای و ملی در سراسر جهان به اجرا گذاشته می شوند. برخی از این سازمان های داخلی در کشورهای مختلف عبارتند از :

• Agencia Nacional de Aviacao Civil در برزیل
• سازمان هوانوردی کشوری چین CAAC
• سازمان هوانوردی کشوری بریتانیا CAA
• اداره کل حمل و نقل هوایی هند DGCA
• آژانس امنیت هوانوردی اروپا EASA
• اداره هوانوردی فدرال آمریکا FAA
• اداره حمل و نقل کانادا TC

منبع: ویکی پدیا/ Qantasnewsroom.com/ Finley

مقالات مرتبط:

اعترافات یک خلبان!

نوآوری هایی که صنعت هوانوردی را تکان خواهند داد

روزهای بازنشستگی هواپیماها چگونه سپری می شود؟

آشنایی با مشاغل مرتبط با هواپیما

با نحوه کار هواپیماها آشنا شوید