شرکت بوئینگ به عنوان بزرگ ترین شرکت صنایع #هوافضا و بزرگ ترین هواپیماسازی جهان، در سال 1916 میلادی تاسیس شد.

قرارداد خرید 80 بوئینگ نو که در هفته جاری میان شرکت ایران ایر و غول هواپیماسازی آمریکایی منعقد شد، نه تنها برای ناوگان فرسوده کشورمان خبر خوشحال کننده ای بود بلکه مدیران این شرکت آمریکایی نیز از انعقاد این قرارداد 16 میلیارد و 600 میلیون دلاری با ایران، آشکارا اظهار رضایت کردند. مدیران بوئینگ در آیین انعقاد قرارداد با ایران ایر که در ایران انجام شد، اعلام کردند از سرگیری روابط تجاری با ایران، موجب خشنودی آنهاست.

ورود 80 هواپیمای مسافری نو به ناوگان فرسوده کشور که امکان رقابت ناوگان ملی ایران با شرکت های بزرگ منطقه در زمینه مسافری را فراهم می کند، فقط یکی از ابعاد اهمیت قرارداد بستن با شرکت بوئینگ است. در واقع این موضوع که این قرارداد با شرکت بوئینگ بسته شده، خود مسئله مهم و قابل تامل دیگری است که با نظر به نقش و جایگاه مهم این شرکت در صنایع هواپیماسازی جهان، بهتر می توان اهمیت آن را دریافت. در این گزارش بخشی از تاریخچه فعالیت شرکت هواپیماسازی بوئینگ و سهم آن از بازار صنعت هوانوردی جهان را مرور خواهیم کرد.

شرکت بوئینگ به عنوان بزرگ ترین شرکت صنایع هوافضا و بزرگ ترین هواپیماسازی جهان، در سال 1916 میلادی با عنوان «شرکت محصولات و تولیدات هوایی اقیانوس آرام» از سوی ویلیام. ای بوئینگ در شهر سیاتل در ایالت واشنگتن امریکا تاسیس شد و در 9 مه 1917 به عنوان «شرکت هواپیمایی بوئینگ» ثبت شد.

بوئینگ تولیدکننده پیشرو در حوزه هواپیماهای جت تجاری و دفاعی، فضایی و سیستم های امنیتی است. اگرچه این شرکت در حال حاضر در زمینه تولید هواپیماهای جنگی و نظامی، ماهواره و فضاپیماها نیز فعال است اما تمرکز اصلی خود را بر تولید هواپیماهای مسافربری گذاشته و مشتریانی در 150 کشور جهان دارد. بوئینگ سازنده برتر هواپیمای جت تجاری برای چند دهه بوده است.

امروز این شرکت تولیدکننده خانواده 737، 747، 767، 777 و 787 است. بیش از 10 هزار هواپیمای جت تجاری بوئینگ در سراسر جهان در حال فعالیت است که به طور تقریبی نیمی از ناوگان جهان را تشکیل می دهد. هواپیماهای باری بوئینگ نیز سهم بالایی در حمل بار در جهان دارند. در حال حاضر این شرکت امریکایی توانسته 230 هزار نیروی انسانی را در خطوط تولید هواپیماهای خود در سراسر جهان به کار گیرد.

رقابت با غول هواپیماسازی فرانسوی

شرکت هواپیماسازی بوئینگ به عنوان بزرگ ترین شرکت هواپیماسازی جهان در سال 2015 میلادی با 331 سفارش به ارزش 43 میلیارد دلار، حدود 90 هواپیما از رقیب اروپایی خود یعنی ایرباس عقب افتاده بود. بوئینگ برای جبران این عقب ماندگی به سراغ امضای قرارداد با چینی ها رفت تا بتواند با تسخیر خطوط هوایی چین به عنوان دومین کشور پررونق در زمینه حمل و نقل هوایی، همپای رقیب اروپایی خود پیش رود.

بوئینگ با امضای قراردادی به ارزش 4 میلیارد و 560 میلیون دلار با شرکت «چاینا ایسترن» چین، متعهد شد در بازه زمانی سال های 2017 تا 2019 میلادی، 50 هواپیمای B737 را به چینی ها تحویل دهد.
اما ایرباس که سال پررونقی را تجربه کرده بود تا میانه سال 2015 میلادی توانسته بود سفارش های خود را به 421 هواپیما به ارزشی معادل 50 میلیارد یورو برساند. در واقع چین اگرچه با توسعه صنعت هواپیماسازی خود به سرعت به رقیبی جدی برای بوئینگ تبدیل شده اما هنوز هم وابستگی خود را به محصولات هوایی بوئینگ حفظ کرده است.

بوئینگ در دوران فعالیتش، شرکت های مستقل مختلفی را خرید و به خود ملحق کرد و باوجود داشتن شرکت های مختلف، شرکت های دیگری نیز در برنامه های تولیدی بوئینگ نقش داشتند؛ به عنوان نمونه در برنامه تولید هواپیماهای مسافربری بوئینگ 757 قراردادهایی به ارزش تقریبی 2 میلیارد دلار با 1400 شرکت دیگر برای تولید قطعات اصلی و فرعی منعقد شده است. بوئینگ توانست با خریداری و ادغام شرکت های هواپیماسازی و صنایع دفاعی به فعالیت خود توسعه دهد و به سرعت به بزرگترین شرکت هوافضای جهان تبدیل شود، به طوری که 4 سال پیش رتبه نخستین تولیدکننده بزرگ جهان را به خود اختصاص داد، اما در همان زمان یورونیوز اخباری مبنی بر سقوط ارزش سهام این شرکت منتشر کرد.

این سقوط به دلیل بروز مشکلی در بدنه هواپیماهای سری 787 بود. بوئینگ 787 نخستین هواپیما در جهان است که بیشتر بخش های اصلی بدنه آن با فیبر کربن ساخته شده که این امر در کاهش وزن آن تاثیر بسزایی دارد اما شرکت بوئینگ بارها عرضه این هواپیما را به دلیل مسائل فنی به تاخیر انداخته است. البته بوئینگ توانست با موفقیت از این بحران عبور کند.

قرارداد 80 فروندی با ایران

قرارداد اخیر شرکت هواپیماسازی بوئینگ با ایران را نیز باید از جمله قراردادهای بزرگ و مهم این شرکت در سال های اخیر به شمار آورد. ارزش این توافقنامه 16 میلیارد و 600 میلیون دلار اعلام شده و قرار است هواپیماها از سال 2018 میلادی در بازه زمانی 10 ساله به ایران تحویل داده شوند. این قرارداد شامل 50 هواپیمای 737 ماکس، 15 هواپیمای 777-300 ER و 15 هواپیمای 777-9 S است که به ایران ایر کمک می کند ناوگان خودرا مدرن کرده و بتواند به اهداف بلندمدت خود در حمل ونقل هوایی دست یابد.

ارزش این قرارداد به اندازه ای است که مدیران بوئینگ نیز از آن ابراز رضایت کرده اند. «مانتی فریزر»، معاون مدیرعامل بوئینگ پس از امضای قرارداد با ایران ایر گفت: باعث افتخار من است که به نمایندگی از شرکت هواپیماسازی بوئینگ در ایران هستم. ما خوشحال هستیم که با این توافقنامه اعلام می کنیم که روابط مان را با ایران ایر از سر می گیریم و خوشحالیم که بهترین هواپیماهای دنیا را به ایران عرضه می کنیم.

بر اساس این بیانیه، این قرارداد استمرار 100 هزار فرصت شغلی در صنعت هوافضای امریکا را تضمین می کند. در 51 ایالت امریکا 13 هزار و 600 تامین کننده و عرضه کننده قطعات شرکت هواپیماسازی بوئینگ فعال هستند که پیش بینی می شود در پی آغاز عملیات اجرایی قرارداد با ایران در این زنجیره تامین، فرصت شغلی آنها تضمین خواهدشد.

معاون مدیرعامل بوئینگ تاکید کرد: این توافقنامه با همکاری نزدیک دولت حاصل و در یک فرآیند طولانی دریافت و منجر به فروش هواپیما به ایران شده است. همچنین شرکت بوئینگ در بیانیه ای رسمی که در سایت این شرکت قرار گرفته، از پیامدهای مثبت قرارداد با ایران برای صنعت هوانوردی امریکا سخن گفت.

یک بوئینگ چند می ارزد؟

بر اساس فهرست قیمت درج شده برای محصولات مختلف خانواده بوئینگ در سایت این شرکت، بوئینگ ها بین 80 تا 306 میلیون دلار قیمت دارند؛ این یعنی بوئینگ 737 با نرخ 80.6 دلار ارزان ترین بوئینگ موجود است که معادل 280 میلیارد تومان است. قیمت گران ترین هواپیمای این کمپانی هم بر اساس فهرست درج شده در سایت شرکت 306.1 میلیون دلار یعنی بیش از هزار و 70 میلیارد تومان است.